Gamification in het onderwijs: hoe werkt het?

Het onderwijs evolueert. Traditionele lesmethoden worden vervangen door nieuwe manieren van lesgeven. Digitaal materiaal wordt daarbij ook vaker gebruikt, want kinderen groeien nu eenmaal digitaal op. Ook gamification in het onderwijs wordt daarbij steeds belangrijker. Gamification, het toepassen van spelelementen in het onderwijs, helpt namelijk om de betrokkenheid en motivatie van leerlingen te vergroten.

Gamification in het onderwijs

Wat is gamification?

De term ‘gamification’ is sinds 2010 populairder geworden. Toch is het nog relatief nieuw en is de betekenis niet altijd duidelijk. En dan wordt er ook nog vaak gesproken over ‘serious games’ en ‘applied games”. Laten we het nu, voor eens en altijd, ophelderen:

Het grootste verschil is dat gamification geen game is. Het is een methode die wordt toegepast in processen om menselijk gedrag op een positieve manier te sturen, of om kennis over te dragen. In het onderwijs zijn het curriculum, de lessen en het lesmateriaal ook een methode om dit te doen. Het verschil is dat bij gamification gebruik wordt gemaakt van spelelementen.

Een serious game of applied game – synoniem van elkaar – wordt ook ingezet om gedragsverandering te stimuleren of kennis over te dragen, maar het is geen methode. Dit is een leermiddel in de vorm van een game. Deze games worden gebruikt in het onderwijs. Een goed voorbeeld van een educatieve serious game is Garfield’s Count Me In. Deze game helpt kinderen in het basisonderwijs om hun rekenvaardigheden te oefenen.

Meer weten over alle termen en de verschillen? We hebben er een artikel over geschreven. Lees het hier!

Tip: gamification kan ook ingezet worden voor onderwijs op afstand.

Drie voordelen van gamification in het onderwijs

Gamification in het onderwijs is een methode om de motivatie en betrokkenheid van leerlingen te stimuleren. Al jaren is het gemotiveerd houden van leerlingen een uitdaging voor het onderwijs. Dit verklaart de stijgende populariteit van gamification in de schoolomgeving.

Hoe maakt gamification nou echt het verschil? Er zijn drie belangrijke redenen.

1. Motivatie en betrokkenheid

Door gebruik te maken van spelelementen raken leerlingen meer betrokken bij het onderwijs. Een leerling die erg betrokken is zal een intrinsieke motivatie krijgen om met de lesstof bezig te gaan. Het resultaat is dat er een betere kennisoverdracht plaatsvindt.

 

Wil je meer leren over serious games en wat je hiermee kunt bereiken?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en blijf je jezelf ontwikkelen.

Inschrijven!

 

2. Sociale interactie

Gamification zorgt voor entertainment en competitie. Het is voor leerlingen leuk om samen met anderen met de lesstof bezig te gaan als het uitdagend en fun is. Dit zorgt voor sociale interactie, wat goed is voor de persoonlijke ontwikkeling van het kind.

Een goed voorbeeld voor het vergroten van de betrokkenheid en sociale interactie is een leaderboard. Dit is een lijst met de topscores per speler. De leerling met de beste score staat als nummer 1 op de ranglijst en zal gemotiveerd zijn om die plaats te behouden. De leerlingen op plaats 2 tot en met 5 gaan de volgende keer beter hun best doen om nummer 1 te verslaan.

3. Directe feedback

In 2017 deed Gesa van den Broek onderzoek naar ‘overhoren’. Bij overhoren krijgt een leerling direct feedback en kan hij de vraag 1, 2 of zelfs 100 keer herhalen. Tot hij het juiste antwoord weet. Uit het onderzoek blijkt dat je je geheugen pas echt traint wanneer je wordt overhoord – en dus direct weet of je antwoord goed of fout is.

Een game of spelelement werkt op dezelfde manier. Spelers moeten uitdagingen voltooien en krijgen direct te zien hoe goed ze het doen. Is het fout? Dan kun je de uitdaging opnieuw proberen. Net als bij overhoren krijg je dus direct feedback en ga je uiteindelijk begrijpen wat juist is.

Voorbeelden van gamification in het onderwijs

Het toepassen van gamification in het onderwijs hoeft helemaal niet moeilijk te zijn. Er zijn al veel programma’s ontwikkeld die je kan gebruiken in de les.

Kahoot

Leraren kunnen heel eenvoudig een quiz samenstellen via Kahoot. Leerlingen melden zich vervolgens aan op hun telefoon of laptop en kunnen daar antwoord geven op de vragen. Het spel kan met de hele klas tegelijk gespeeld worden en geeft direct een puntenscore.

Onderzoek toont aan dat deze vorm van gamification een positief effect heeft op de kennisoverdracht in vergelijking met traditionele lesmethodes. Daarnaast verbeterd het spel de interactie tussen leraren en leerlingen, verbeterd het de sfeer in het klaslokaal en maakt het spel het toegankelijker om vragen te stellen in de klas.

DuoLingo

DuoLingo is een vorm van gamification waarin studeren uitgedaagd worden om talen te leren. Het spel kan in het klaslokaal op een interactieve manier worden ingezet. De leerling krijgt direct terugkoppeling en blijft gemotiveerd door de beloningen. Ook docenten kunnen alle resultaten per leerling volgen.

Beloningen en puntensystemen

Ook zonder externe tools kan gamification in het klaslokaal toegepast worden. Onbewust wordt dit zelfs al gedaan. Denk aan het geven van stickers als basisschoolkinderen hun weektaak hebben voltooid.

Hetzelfde geldt voor een leaderboard (puntensysteem) dat zeer eenvoudig gebruikt kan worden wanneer een leerling een taak voltooid heeft. Wat gamification zo leuk maakt, is dat het snel en makkelijk te integreren is.

Gamification of serious games?

Gamification en educatie kunnen elkaar goed versterken. Spelelementen vergroten de betrokkenheid en motivatie. Ook geven games meer sociale interactie en krijgen leerlingen direct feedback. Deze combinatie zorgt voor een sterke kennisoverdracht en betere persoonlijke ontwikkeling van leerlingen.

Gamification en serious games hebben beiden als doel om gedragsverandering te stimuleren of kennis over te dragen. Het voordeel van gamification is dat het snel en eenvoudig in te voeren is in het lesprogramma.

Bij complexere doelstellingen, of uitdagingen op grote schaal, werken serious games weer beter. Een serious game kan namelijk volledig op maat gemaakt worden en biedt de speler een meeslepende ervaring. Het ontwikkelen van een serious game is wel wat complexer.

tim-laning

Ben je benieuwd hoe je gamification of serious games kan inzetten voor jouw school of lesmateriaal? Neem contact op met Tim Laning voor een vrijblijvend gesprek:

Deel deze post op:
TwitterLinkedInFacebook