Gebrek aan medicatietrouw kan ernstige gevolgen hebben voor een patiënt, maar ook voor het zorgsysteem. Games en gamification worden gebruikt om de medicatietrouw te verbeteren door spelers te motiveren en te belonen om zich aan hun behandeling te houden. Maar soms zijn er uitdagingen waarbij je meer nodig hebt dan gamification alleen. Jongeren kunnen een sociaal stigma hebben op het innemen van medicijnen en ze begrijpen niet altijd wat de langetermijneffecten zijn als je je niet aan de medicijnen houdt. Serious games pakken dit complexere probleem aan door de speler te onderwijzen en zijn vertrouwen te vergroten door middel van ‘rich storytelling’.

Medicatietrouw
Dagelijkse medicatie kan patiënten overbelasten

64% van de niertransplantatiepatiënten houden zich niet aan hun medicatieschema.

Een patiënt die een niertransplantatie heeft ondergaan, moet dagelijks medicijnen innemen. Als ze hun medicijnen niet innemen, lopen ze 60% meer kans dat hun lichaam de nier afstoot (*1). Alarmerend is dat 64% van de patiënten tussen 20 en 30 jaar zich niet aan hun medicatieschema houden (*2). Dit veroorzaakt uiteraard ernstige complicaties in de gezondheid van de patiënten en heeft directe gevolgen voor de samenleving in de vorm van extra kosten voor de gezondheidszorg. Volgens studies(*3,4) zijn er verschillende redenen voor deze patiënten om hun medicijnen niet in te nemen, waaronder een gebrek aan zelfcontrole en vergeetachtigheid. Maar ook omdat ze het niet belangrijk vinden, de bijwerkingen niet willen ondervinden of zich niet bewust zijn van de risico’s.

Gamification kan helpen bij medicatietrouw

Dit is maar één voorbeeld van waarom het belangrijk is zich aan de medicatie en de behandeling te houden. Door te lezen over enkele van de problemen die patiënten hebben met therapietrouw, kunnen degenen die bekend zijn met gamification al de conclusie trekken dat gamification een goede manier is om deze problemen aan te pakken. Gamification maakt gebruik van spelelementen om een activiteit of karwei leuker en aantrekkelijker te maken door de speler te helpen doelen te stellen en de speler te belonen voor het bereiken van die doelen. Dit helpt om gewoonten voor de patiënt te creëren die de zelfbeheersing verbeteren en ervoor zorgen dat de spelers geen belangrijke taken vergeten.

Het gebruik van een gamified app kan helpen bij medicatietrouw

Tieners kunnen zich ongemakkelijk voelen met het nemen van medicatie

Voor een van onze projecten, begonnen we met precies dit idee. Herinner en motiveer spelers op belangrijke momenten wanneer ze hun medicijnen moeten innemen. Maar toen we begonnen te praten met jonge patiënten die problemen hadden met het regelmatig innemen van medicijnen, realiseerden we ons dat het niet alleen een gebrek aan zelfbeheersing of vergeetachtigheid is. Zij vertelden over hun ervaringen met het innemen van hun medicijnen op ongelegen momenten. Bijvoorbeeld toen ze op een feestje waren met hun vrienden, of In een volle klas tijdens de les. Hun vrienden en klasgenoten zouden vragen waarom zij medicijnen moeten nemen, waardoor zij geconfronteerd worden met hun toch al moeilijke situatie of waardoor zij zich ongemakkelijk voelen. In sommige gevallen kregen ze van hun vrienden opmerkingen als “wat kan het kwaad om ze een paar uur later te nemen”, niet wetend dat het eigenlijk een groot risico is.

Tieners kunnen ongewenste opmerkingen of vragen van hun vrienden krijgen

Een serious game met een goed verhaal helpt bij de acceptatie

Dit zijn zaken die je alleen begrijpt als je oog in oog staat met de mensen die aan dit probleem lijden. Het laat ook zien hoe complex het probleem is en dat het niet simpelweg kan worden opgelost met herinneringen of digitale beloningen. Dit is waar serious games om de hoek komen kijken.

Voor dit specifieke publiek zijn we begonnen met het bouwen van een adventure game dat het verhaal vertelt van Jake, een tech-savvy tiener, briljante geest en multimiljonair. Helaas lijdt hij ook aan een ziekte en moest een niertransplantatie ondergaan. Gericht op het verbeteren van het leven van alle niertransplantatiepatiënten begint hij te werken aan een geweldige uitvinding van een nieuw type bioartificiële nier. Maar het kwaadaardige nier conglomeraat probeert Jake’s plannen te dwarsbomen. Ze sturen superspion Luna om Jake te saboteren door hem te laten vergeten zijn medicijnen in te nemen. Het is de taak van de speler om Luna te helpen Jake te saboteren.

Laten we een paar belangrijke aspecten belichten waarin dit spel de problemen van de doelgroep aanpakt:

  1. In het verhaal is de patiënt een held. De persoon met een niertransplantatie afschilderen als iemand die veel kan bereiken, geeft hem meer vertrouwen in zijn situatie.
  2. Het verhaal is een beetje over de top, wat het gemakkelijker maakt om over het onderwerp te praten en de drempel verlaagt om over de situaties in het spel te praten.
  3. Hoewel het verhaal over de top is, zijn de situaties die worden geschetst gebaseerd op levensechte situaties waar patiënten vaak mee worstelen. Dit verbetert de transfer van het geleerde naar de echte wereld.
  4. De speler wordt in de rol van de tegenstander geplaatst, degene die een manier moet vinden zodat Jake zijn medicijn niet inneemt. Door de spelers van rol te laten wisselen, krijgen ze een externe kijk op hun situatie en kunnen ze hun blinde vlekken zien.

Verhalen zijn een geweldige manier om spelers te onderwijzen, bijvoorbeeld over de langetermijneffecten van hun beslissingen. Het geeft context aan de saaie regels en waarschuwingen over de effecten op hun gezondheid. Het kan patiënten helpen een beter beeld te krijgen van hun situatie en waarom medicatietrouw belangrijk is, omdat zij hun situatie daadwerkelijk op hun scherm kunnen zien. We hopen meer serious games voor verschillende doelgroepen te zien die dit onderwerp behandelen en mensen helpen hun medicijnen in te nemen.

Serious games kunnen helpen bij medische therapietrouw

Bronnen:

De serious game die in dit artikel als voorbeeld wordt gebruikt heet ‘Slik’ en is gemaakt voor het Radboud Universitair Medisch Centrum in samenwerking met ‘De Nierstichting’, een stichting die het welzijn van nierpatiënten verbetert. Het spel is momenteel in ontwikkeling en nog niet publiekelijk beschikbaar.

*1 Pinsky BW, Takemoto SK, Lentine KL, Burroughs TE, Schnitzler MA, Salvalaggio PR. Transplant outcomes and economic costs associated with patient noncompliance to immunosuppression. Am J Transplant. 2009;9(11):2597-606.).

*2 Massey EK, Meys K, Kerner R, Weimar W, Roodnat J, Cransberg K. Young Adult Kidney Transplant Recipients: Nonadherent and Happy. Transplantation. 2015;99(8):E89-E96.)

*3. Massey EK, Tielen M, Laging M, Beck DK, Khemai R, van Gelder T, et al. The role of goal cognitions, illness perceptions and treatment beliefs in self-reported adherence after kidney transplantation: a cohort study. J Psychosom Res. 2013;75(3):229-34.

*4. De Geest S, Sabate E. Adherence to long-term therapies: evidence for action. Eur J Cardiovasc Nurs. 2003;2(4):323